h1

ศอบต..รูปแบบใหม่ หน่วยงานความมั่นคงหรือองค์กรพัฒนา

November 1, 2006

 picture_0201.jpg

อดีตที่ผ่านมาบางคนกล่าวว่าสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในจังหวัดชายแดนภาคใต้มีความสงบขึ้นเพราะมีศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้อยู่ที่จังหวัดยะลา ซึ่งเป็นหน่วยงานใหญ่ในพื้นที่ค่อยแก้ปัญหากับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น บรรดานักวิชาการทั้งหลายได้พยายามสรุป ที่ต้องมีศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ แต่ที่มายุบหน่วยงานนี้เห็นว่าที่ผ่านมาการแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ไม่จำเป็นอีกแล้วที่จะต้องมีหน่วยงานนี้ เพราะปัญหาต่างๆได้แก้ไขมาหมดแล้ว ต่อมาสมัยรัฐบาลทักษิณได้มาทบทวนประเมินดูเห็นว่าไม่ได้มีผลงานชัดเจนเท่าไหร และบางครั้งยังเป็นหน่วยงานที่ค่อยสร้างปัญหาขึ้นกับตัวเองกเพราะหาแนวทางแก้ไขไม่ได้ บรรดาข้าราชการที่ทำงานทำแต่งานธุรการให้ห้องสำนักงาน และมีภาพพจน์ที่ไม่ดีพอในทัศนะของประชาชนในพื้นที่
แม้แต่ในส่วนของหน่วยงานของรัฐเองเห็นว่าการมีศอบต.ก็การขัดแย้งเห็นว่ามีปัญหา และบางคนมองว่าศอบต.เป็นหน่วยงานที่ไม่มีบทบาทใดๆ นอกจากจะต้องปันงบประมาณการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้จากหน่วยงานที่ทำอยู่แล้ว และเกิดผลประโยชน์ด้านอำนาจ ตำแหน่ง จนเกิดเป็นครหาในหมู่ราชการ มุ่งแต่แก้ปัญหาภายในของตนจนเกิดความขัดแย้ง และไม่สามารถแก้ปัญหาของประชาชนในพื้นที่ได้
วันนี้ในสถาณการณ์ที่เป็นอยู่นี้หาใช่ว่า จะจบภายในวันสองวัน การที่จะให้ศอบต.หรือศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ฟื้นขึ้นมาใหม่ สิ่งที่น่าคิดน่าศึกษาอยากฝากให้ผู้เกี่ยวข้องถึงเวลาแล้วที่จะต้องปฏิรูประบบของหน่วยงานนี้มิใช่เอาระบบราชการเดิมๆมาทำงาน สิ่งที่น่าจะทำก็คือศึกษาสภาพความต้องการของประชาชนในท้องถิ่น การพัฒนา เข้าใจ เข้าถึงเป็นสิ่งสำคัญ การที่จัดการบริหารจังหวัดทั้งสามซึ่งเป็นจังหวัดมลายูมุสลิมที่มีความแตกต่างในด้านประวัติศาสตร์ และมนุษยศาสตร์โดยเฉพาะด้านการพัฒนานั้นจะต้องสนองความต้องการของท้องถิ่น และจะต้องเป็นความต้องการของชุมชนในพื้นที่อย่างแท้จริง เพื่อเป็นการพัฒนาขึ้นสู่อีกระดับหนึ่งให้ดีขึ้น
หากจะให้ดีนั้นอย่าให้เกิดขึ้นเหมือนในอดีตที่ผ่านมาเพราะไม่มีความชัดเจนในภารกิจของตนเอง เป็นองค์กรประเภทใด หรือเป็นองค์กรความมั่นคงก็ไม่ใช่ องค์กรพัฒนาก็ไม่เชิง เพราะจะมีกิจกรรมต่างๆร่วมมิตรอยู่ข้างในมากมาย แม้แต่เรื่องศาสนา เช่นการทำฮัจย์ของชาวมุสลิมก็เอางานนี้มาทำ ซึ่งมีองค์กร ศาสนาของรัฐทำอยู่แล้ว นอกจากนั้นงานหลักที่เห็นๆก็คือเอาข้าราชการที่มาปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่มาอบรม ทั้งๆที่งานเหล่านมีหน่วยงานรับผิดชอบอยู่แล้ว
สำหรับการอบรมข้าราชการที่ลงมาทำงานในพื้นที่นั้น เป็นการอบรมไม่สิ้นสุด เพราะต้องบรรจุข้าราชการใหม่ตลอดเวลา ทั้งนี้เนื่องจากว่าโดยส่วนใหญ่ผู้ที่มาทำงานในพื้นที่สามาจังหวัดนี้มาจากที่อื่น มาทำงานเอาตำแหน่ง 1-2 ปี ก็ขอย้ายกลับบ้านภูมิลำเนา หากยกเลิกก็ให้หน่วยงานที่บรรจุอบรมเองก็ได้ ฉะนั้นการอบรมทำให้เสียเวลา และงบประมาณ สู้ให้บรรจุเนื้อหาเป็นข้อสอบไปเลย เพี่ยงว่าจะต้องว่างระเบียบใหม่ให้ข้าราชการที่จะบรรจุทำงานในพื้นที่ เวลาที่สอบเข้ารับราชการให้มีการสอบวิชาภาษามลายู 50 คะแนน และสอบวิชาเกี่ยวศาสนาอิสลาม วัฒนธรรม ประเพณี ของคนในพื้นที่ อีก 50 คะแนน เป็นการดีมาก และอย่างน้อยบรรดาผู้สอบจะต้องค้นหาความรู้มาประกอบการสอบ และสามารถนำปฏิบัติได้เลย เหมือนกับวิชาต่างๆที่เกี่ยวกับระเบียบ ที่ต้องสอบ
หากแน่วทางการเกิดขึ้นศอบต.พัฒนาใหม่นี้ รัฐเองต้องเข้าใจในกระบวนการพัฒนาจะต้องมาจากความต้องการของประชาชน เพราะหากพัฒนาบนความต้องการของนโยบายของรัฐแล้ว ถึงแม้รัฐจะทุ่มเทงบประมาณมหาศาลเพื่อสนองนโยบาย ก็จะเกิดระบบการคอรับชั่นดั่งที่เห็นๆ งบประมาณสูญเปล่าละลายแม่น้ำ และในที่สุดประชาชนก็มีชีวิตอยู่แบบเดิมๆ
การพัฒนาแบบเศษรฐกิจพอเพี่ยง ยืนบนขาตนเอง หากนำระบบนี้มาใช้ก็ดีไม่น้อย ให้ชาวบ้านประชาชนร่วมกันคิด และร่วมกันทำ ไม่ต้องมีหน่วยงานรัฐมาเฝ้าดูได้หรือไม่ ไม่ต้องมีหน่วยทหารมาค่อยทำให้ได้หรือไม่ การที่ชาวบ้านคิดเองทำเองทำให้เกิดความรู้สึกรักและห่วงแหนในกิจการที่เกิดขึ้น เป็นการพัฒนาที่ยั่นยืนและมั่นคงกว่าการพัฒนาที่เป็นอยู่ หรือหาแนวทางสร้างธรรมาภิบาลในขบวนพัฒนาตามทัศนะ ศาตราจารย์นายแพทย์ประเวศ วะสีก็ได้
อย่างน้อยให้ประชาชนได้คิดเอง ทำเอง หน่วยความมั่นคงไม่ต้องมาหวาดระแวง เพราะกระบวนการทำงานพัฒนาต้องแยกให้ออก มิเช่นนั้นประชาชนผู้บริสุทธิที่เห็นควาสำคัญการพัฒนาบ้านของตนเองต้องมาเดือดร้อน เพราะเมื่อฝ่ายก่อกวนเห็นว่ามาร่วมมือทำงานกับทหาร แน่นอนชีวิตและครอบครัวจะต้องสูญเสียไปดั่งที่เห็นๆ
การที่มีศอบต.พัฒนานี้ มิใช่เป็นองค์กรปกครองภายใต้กระทรวงมหาดไทยที่จะต้องมีปลัดกระทรวงมหาดไทยมาดูแลปกครอง ในโครงสร้างการบริหารน่าจะคิดใหม่ทำใหม่ อย่าให้ชาวบ้านเห็นเป็นองค์กรที่เน้นความมั่งคงมากนัก เพราะเรื่องมั่นคงน่าจะให้ พตท.43 ดำเนินการไป และยังมีกอ.สสส.จชต.ปฏิบัติงานในงานความมั่นคงอยู่แล้ว แต่น่าจะปฏิรูปจากระบบเดิมๆให้ข้าราชการในกระทรวงที่ทำงานด้านเอกสารธุรการ น่าจะลองให้เปลี่ยนระบบการทำงานให้ลงในพื้นที่น่าจะดีกว่า ควรมีทิศทางการดำเนินงานในลักษณะเปิดกว้างให้องค์การและหน่วยงานต่างๆ รวมทั้งองค์กรของชาวบ้านได้เข้ามามีส่วนร่วมในการบริหารจัดการในทุกระดับ และน่าจะสร้างความรู้สืกร่วมให้ชาวบ้านในพื้นที่เห็นว่าเป็นองค์กรของประชาชนอย่างแท้จริงดีกว่า และที่สำคัญการบริหารจัดการโดยมีโครงสร้างแบบองค์กรมหาชนดีกว่าเป็นองค์กรราชการ
ยุทธศาสตร์การพัฒนาที่ยั่งยืนในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ควรที่จะอยู่บนฐานของการมีส่วนร่วมของประชาชนได้หรือไม่นั้นอยู่กับความจริงใจของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนับตั้งแต่ผู้ถือนโยบายจากกรุงเทพฯ และหากเป็นไปได้น่าจะศึกษาระบบโครงสร้างของสถาบันองค์พัฒนาองค์ชุมชนมีทั่วทุกภาค ภาคใต้นี้ตั้งอยู่จังหวัดพัทลุง ไม่ต้องศึกษางานอื่นมากมาย เพี่ยงแต่มาเพิ่มหน่วยงานที่จำเป็น อาจจะตั้งเป็นประเด็นเป็นแนวทางแก้ปัญหา เช่น หน่วยต่างประเทศ หรืองานอื่นๆที่จำเป็น อย่างน้อยจะเป็นหน่วยงานในพื้นที่ที่สามารถพัฒนาชุมชนได้โดยตรง และมีงบประมาณโดยตรงไม่ต้องผ่านระบบราชการที่มีแต่ความยุงยากเหมือนการอนุมัติงบประมาณยุทธศาสตร์ 3 จังหวัดภาคใต้ ได้ให้ภาคประชาชนจัดทำเวที่ผ่านกระบวนการทำเวที่ประชาชนก็จริง แต่เมื่อรับการอนุมัติต้องให้หน่วยงานราชการในพื้นที่รับผิดชอบ ซึ่งเป็นที่รู้ๆอยู่หน่วยงานราชการมีความใกล้ชิดกับประชาชนมากน้อยแค่ไหน
ฉะนั้นการวางงบประมาณจะต้องผ่านกระบวนเวที่ของประชาชนในพื้นที่ ไม่ใช่มาจากความต้องการของหน่วยราชการส่วนกลาง หรือในส่วนของราชการส่วนต่างๆก็ทำไป แต่ในด้านงบประมาณจะต้องมีมาจากการนำเสนอจากชาวบ้านประชาชน และต้องเป็นการจัดสรรงบประมาณฉพาะ ไม่ต้องไปเบียดบังงบประมาณจากหน่วยงานอื่น ทำให้เกิดความอืดอาดในการปฏิบัติงานในพื้นที่
ศอบต.ใหม่นี้ หากรัฐมีความจริงใจที่จะพัฒนาจะแก้ปัญหาที่เนื้อรังมานานนับศตวรรษนี้ รัฐบาลเห็นที่จะต้องสร้างหลักธรรมาภิบาลในขบวนการพัฒนาเพื่อเป็นโครงสร้างการพัฒนาบริหารจัดการจังหวัดชายแดนภาคใต้ดินแดนอันศักดิ์สิทธิ์นี้ที่มีเลือดน้ำตาไหลรินทุกวัน และเห็นว่าเป็นรูปแบบใหม่เพื่อความสงบสุขความถูกต้องและความยุติธรรมของคนในพื้นที่อย่างแท้จริง

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: